Skip to content
19 Noyabr, 2026
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • VK
  • Youtube
  • Instagram
Addim.Az

Addim.Az

Xəbəri bizdən alın

banner-promo-full-blue-revised

Connect with Us

  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • VK
  • Youtube
  • Instagram

Kateqoriyalar

  • Cəmiyyət
  • Dünya
  • Gündəm
  • İdman
  • İqtisadiyyat
  • Kateqoriyasızlar
  • Kriminal
  • Mədəniyyət
  • Siyasət
  • Texnologiya
Primary Menu
  • Ana səhifə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • Dünya
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Kriminal
  • İdman
  • Mədəniyyət
  • Texnologiya
Light/Dark Button
  • Ana Səhifə
  • Texnologiya
  • Vaxt hər şeyi həll edir: XDR kiberhücumlardan müdafiə qaydalarını necə dəyişir
  • Texnologiya

Vaxt hər şeyi həll edir: XDR kiberhücumlardan müdafiə qaydalarını necə dəyişir

Biznes üçün kibertəhlükəsizlik çoxdan ayrı-ayrı serverlərin və iş stansiyalarının mühafizəsi çərçivəsindən çıxıb. Müasir kiberhücum — bu, hiss olunmadan daxilolma, biznes-proseslərin uzun müddət izlənilməsi və qəddarların korporativ şəbəkədə aylarla gizli şəkildə qalmasıdır.
KiberSözçü 18 Noyabr, 2026
Vaxt hər şeyi həll edir: XDR kiberhücumlardan müdafiə qaydalarını necə dəyişir

Biznes üçün kibertəhlükəsizlik çoxdan ayrı-ayrı serverlərin və iş stansiyalarının mühafizəsi çərçivəsindən çıxıb. Müasir kiberhücum — bu, hiss olunmadan daxilolma, biznes-proseslərin uzun müddət izlənilməsi və qəddarların korporativ şəbəkədə aylarla gizli şəkildə qalmasıdır. Bu qarşıdurmada əsas resurs quraşdırılmış müdafiə vasitələrinin sayı deyil, təşkilatın təhlükəni aşkar etdiyi və tədbir gördüyü sürətdir. Belə sürəti təmin etməyə infrastrukturun bütün elementlərinin mərkəzləşdirilmiş idarəolunması ilə vahid informasiya təhlükəsizliyi platforması — sənayedə XDR (Extended Detection and Response) konsepsiyası ilə həyata keçirilən yanaşma qadirdir.

Məkrli şəxslər artıq içəridədir

«Kaspersky Lab»-ın məlumatına görə, 2025-ci ildə təşkilatlarda yüksək böhranlı insidentlərin yarıdan çoxu 90 gündən artıq müddət ərzində aşkar edilməmiş qalıb. Həmçinin dörd il ərzində gizli qalan insident də qeydə alınıb. Lakin «Kaspersky Lab»-ın kibertəhlükəsizlik üzrə eksperti Dmitri Dronov qeyd etdiyi kimi, əsas təhlükə hücumların sayının artmasında deyil: «Problemlər ondadır ki, biznesə hücumlar dəyişib. Hücumçular nadir hallarda yalnız bir alətlə, məsələn, DDoS və ya zərərli proqram təminatının yüklənməsi ilə kifayətlənirlər — müasir kiberhücumlar çoxmərhələlidir. Artıq hakerlər şirkətin konturuna səssizcə daxil olur, biznes-prosesləri öyrənir, əməkdaşları izləyir və aylarla infrastrukturda görünmədən qala bilərlər».

«Azərbaycan rəqəmsal iqtisadiyyatı fəal şəkildə inkişaf etdirir və bununla yanaşı, hücumçuların regionun şirkətlərinə marağı artır. Təşkilatlar bütün dünyada biznesin qarşılaşdığı eyni mürəkkəb çoxmərhələli hücumlarla üzləşirlər. Daxilolmanın artıq baş verə biləcəyini dərk etmək — yetkin müdafiə sisteminin qurulmasında ilk addımdır», — deyə «Kaspersky Lab»-ın Azərbaycandakı nümayəndəsi Müşviq Məmmədov əlavə edib.

Zərərli proqram təminatı olmadan hücumlar

Dmitri Dronovun sözlərinə görə, müasir təhlükəsizliyin monitorinq mərkəzinin (SOC) əsas problemi müdafiə vasitələrinin təqdim etdiyi insidentlər haqqında məlumat çatışmazlığı deyil, onların düzgün istifadə olunmasıdır. Bütün infrastrukturun vahid mənzərəsini görmək, gündəlik iş fəaliyyəti pərdəsi altında gizlənən mürəkkəb kiberhücumları belə vaxtında aşkar etmək və dayandırmaq vacibdir.

Korporativ şəbəkəyə giriş, sənədlərin yüklənməsi, yeni учетнай запіs (hesab) yaradılması, elektron poçt ünvanındakı keçidə daxil olmaq — bu hərəkətlərin hər biri özlüyündə şübhə doğurmur. Onlar yalnız tamhüquqlu hücum zəncirinə o zaman çevrilir ki, onları bütöv bir mənzərədə birləşdirmək mümkün olur.

2025-ci il üzrə «Kibertəhlükələr landşaftının anatomiyası» hesabatına əsasən, ciddi insidentlərin təqribən dörddə biri (23%) insanın birbaşa iştirakı ilə baş verən hücumlardır. Daha 15%-dən çoxu sosial mühəndisliyin payına düşür. Bu zaman zərərli proqram təminatının payına 12%-dən az hal düşür. Belə ki, məsələn, 2026-cı ildə «Kaspersky Lab» podratçılar vasitəsilə şirkətlərə hücum edən Toy Ghouls qruplaşmasını aşkar etmişdi. Hücumçular qurbanın infrastrukturuna birbaşa deyil, oğurlanmış hesab məlumatlarından istifadə edərək onun təchizatçıları vasitəsilə daxil olurdular.

Sərhədsiz korporativ şəbəkə

«20 il ərzində təhlükəsizlik perimetr ətrafında qurulub: ofis, korporativ şəbəkə, məlumat mərkəzi, məhdud sayda qurğular. Məntiq sadə idi: daxili kontur və xarici dünya var. Sonra bulud xidmətləri, uzaqdan iş, SaaS platformaları, mobil qurğular, çoxsaylı podratçılar, Süni İntellekt (Sİ) xidmətləri yarandı. İndi biznes onlarla meydança və sistem arasında paylanıb. Korporativ şəbəkə artıq onun mərkəzi deyil», — deyə Dmitri Dronov bildirir. Ekspert vurğulayıb ki, səpələnmiş müdafiə vasitələri artıq işləmir. Bütün mühitlərdən məlumatları toplayan, hadisələri bir-biri ilə əlaqələndirən və tam mənzərəni göstərən vahid sistem lazımdır.

«Azərbaycanda şirkətlər bütün dünyada olduğu kimi, hibrid və bulud iş modellərinə keçirlər. Korporativ şəbəkənin sərhədləri silinir, bununla birlikdə isə ənənəvi müdafiə yanaşmaları da aradan qalxır. Biznes təhlükəsizlik sistemini adəti mənasında perimetrin artıq mövcud olmadığı yeni reallığı nəzərə alaraq yenidən qurmalıdır», — deyə Müşviq Məmmədov qeyd edib.

Təhlükədə olan pullar

Əvvəllər təhlükəsizliyin effektivliyi dəf edilmiş hücumların sayı ilə ölçülürdü. Bu gün isə — şirkətin təhlükəni nə qədər tez fark etməsi və hərəkətə keçməsi ilə: 20 dəqiqə, 20 saat və ya 20 gün sonra. Hücumçu nə qədər uzun müddət nəzərə çarpmazsa, nəticələr də bir o qədər ciddi olur. Yeni reallıqda maliyyə itkiləri daxilolma anında deyil, daxilolma ilə onun aşkar edilməsi arasındakı dövrdə yaranır.

10 mindən çox əməkdaşı olan iri şirkət üçün ümumi İT-təhlükəsizlik riskləri profili təxminən 87 milyon dollar qiymətləndirilir, bu barədə «Kaspersky Lab»-ın İT-təhlükəsizliyə investisiyaların qaytarılması üzrə tədqiqatında qeyd olunur. Bununla belə, müdafiə qərarları tətbiq edildikdən sonra kiberinsidentlərdən gözlənilən illik itkilər orta hesabla 2,3 milyon dollardan 11,8 milyon dollara qədər məbləğdə azalır.

Hər şeyi bir yerə yığmaq

«İndi analitik şəbəkəni, son nöqtələri, buludları, poçtu, hesabları, mobil qurğuları, xarici xidmətləri nəzərə almalıdır. Hadisələrin sayı milyonlarla ölçülür və onların arasından bir əlaqəli hücumu tapmaq tammiqyaslı tədqiqat səviyyəsində bir tapşırığa çevrilir. Bu mühitlərin hər biri — ayrı-ayrı arxitekturadır və universal həll mövcud deyil. İnfrastrukturun hər bir elementi üçün ixtisaslaşdırılmış alətlər effektivdir. Lakin hücum dərhal bir neçə mühit vasitəsilə inkişaf edəndə onu bütövlükdə görmək lazımdır», — deyə «Kaspersky Lab» ekspertləri qeyd edirlər.

Buradan da — şirkətlərin müxtəlif mənbələrdən məlumatları toplayan, hadisələri avtomatik əlaqələndirən, vahid hücum zəncirini quran və daha sürətli reaksiya verməyə kömək edən platformalara sorğusu yaranır. Bu yanaşma XDR (Extended Detection and Response) konsepsiyasında daha üzvi şəkildə həyata keçirilib və qabaqcıl qlobal vendorlar son 10 il ərzində xətkeşinin miqyasından asılı olaraq ya ayrı-ayrı komponentləri, ya da tammiqyaslı platformaları təqdim edərək XDR sistemlərini inkişaf etdirirlər. Belə ki, məsələn, «Kaspersky Lab»-ın məlumatına görə, Kaspersky Symphony XDR həllinin satışları bazara çıxarıldığı andan etibarən fasiləsiz olaraq artır, 2025-ci ildə isə əvvəlki illə müqayisədə 80% artıb.

Çoxtəbəqəli təhlükələrə cavab olaraq XDR

XDR-in hələ ki vahid tərifi mövcud deyil. Bərqərar olmuş anlayışda bu sinif qərarlar EDR-i (son nöqtələrdə aşkarlanma və reaksiya), SIEM-i (telemetriyanın monitorinqi, toplanması, korrelyasiyası və təhlili), şəbəkə müdafiəsini, poçt müdafiəsini və digər komponentləri birləşdirir. Bu, klassik SIEM və ya EDR-in ayrı-ayrılıqda təmin edə bilmədiyi bütün infrastruktur üzrə mərkəzləşdirilmiş aşkarlanma, reaksiya və insidentlərin təhlilidir.

«XDR həmin texnologiyaların sadəcə yığımından onunla fərqlənir ki, o, əvvəlcədən onların səmərəli birləşdirilməsi və rahat idarə olunması üçün platforma təqdim edir. Bizim həllimizin əsasında bütün texnologiyaların XDR tərkibində inteqrasiya olunduğu və informasiya təhlükəsizliyinin mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə edildiyi Open Single Management Platform (OSMP) texnoloji əsası dayanır», — deyə Dmitri Dronov vurğulayıb.

Ekspertin sözlərinə görə, belə yanaşma müştəriyə bütün İT-təhlükəsizlik sistemi üçün vahid interfeys, bütün aktivlərin idarə olunmasını, vahid telemetriya bazası və insidentlərlə mərkəzləşdirilmiş işi təmin edir. Platforma avtomatik reaksiya ssenariləri yaratmağa və işə salmağa, tammiqyaslı insidentlərin təhlili qrafini qurmağa, bütün insidentləri idarə etməyə — qruplaşdırmağa, birləşdirməyə, prioritetləşdirməyə — və məlumatları idarəetmə panelində vizuallaşdırmağa imkan verir. Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, «Kaspersky Lab»-ın XDR tərkibindəki SIEM-ə quraşdırılmış generativ Sİ əsasında LLM aləti olan Kaspersky Investigation & Response Assistant (KIRA) Sİ-köməkçisi mövcuddur.

Müşviq Məmmədovun sözlərinə görə, XDR yanaşması xüsusilə İT-infrastrukturunu fəal şəkildə böyüdən və miqyaslandıran mərhələdə olan şirkətlər üçün aktualdır — Azərbaycanda isə belə şirkətlər getdikcə çoxalır. Vahid platforma təkcə ayrı-ayrı insidentlərə reaksiya verməyə deyil, həm də baş verənlərin tam mənzərəsini görməyə və qabaqlayıcı tədbirlər görməyə imkan verir.

Kibertəhlükəsizliyin yeni fokus nöqtəsi

Əgər əvvəllər biznes infrastrukturun mühafizəsinə sərmayə qoyurdusa, bu gün o, qərarların qəbul edilməsi sürətinə sərmayə qoyur. Ən hündür rəqəmsal çəpər çəkən deyil, nə baş verdiyini, hücumun harada inkişaf etdiyini və hansı biznes-proseslərin təhlükə altında olduğunu digərlərindən daha əvvəl başa düşən qalib gəlir. «Perimetr yoxa çıxanda və hücumlar biznes-proseslərin bir hissəsinə çevriləndə, təhlükəsizlik artıq müdafiə ilə məhdudlaşmır — təhlükəni vaxtında aşkar etmək və ona reaksiya vermək qat-qat üstünlük təşkil edir. Məhz bu reaksiyanın sürəti şirkətin kibertəhlükələrə qarşı dayanıqlığını müəyyən edir», — deyə Müşviq Məmmədov yekunlaşdırıb.

Mənbə: infocity.tech
Xəbəri paylaş
Bəyəndinizsə dostlarınızla paylaşın:
WhatsApp WhatsApp ilə paylaş Telegram Telegram ilə paylaş Facebook Facebook-da paylaş LinkedIn LinkedIn-də paylaş Instagram Instagram üçün linki kopyala Kopyala Xəbərin linkini kopyala
Tags: Azərbaycan informasiya təhlükəsizliyi Kaspersky Lab kibertəhlükəsizlik XDR

Post navigation

Əvvəlki: Google Maps süni intellektin köməyi ilə səyahət planları tərtib edəcək
Sonrakı: Şençjen sammiti: Çin, ABŞ və Rusiya liderlərinin görüşü beynəlxalq münasibətlərdə dönüş yarada biləcəkmi? – TƏHLİL

Bölmənin digər xəbərləri

Google Maps süni intellektin köməyi ilə səyahət planları tərtib edəcək
  • Texnologiya

Google Maps süni intellektin köməyi ilə səyahət planları tərtib edəcək

KiberSözçü 18 Noyabr, 2026
Google Maps süni intellektlə səyahət planları hazırlayacaq
  • Texnologiya

Google Maps süni intellektlə səyahət planları hazırlayacaq

KiberSözçü 17 Noyabr, 2026
Lenovo 2026-cı ildə qadınlar üçün ən yaxşı şirkətlər sırasına daxil olub
  • Texnologiya

Lenovo 2026-cı ildə qadınlar üçün ən yaxşı şirkətlər sırasına daxil olub

KiberSözçü 17 Noyabr, 2026

Teqlər

Android AnTuTu Apple AZCON Holding AzInTelecom Azərbaycan Ağacəkmə aksiyası Ağdam biznes Business Epic Games Store Google Google Maps informasiya təhlükəsizliyi innovasiya kibertəhlükəsizlik Lenovo Meta Microsoft Motorola NETTY 2026 Newsbeat Noutbuk OpenAI oyun Oyunlar PCI DSS PS5 Pulsuz Reytinq Rəqəmsal İmza smartfon Smartfonlar Sony spacex startap Süni intellekt SİMA İmza Tesla Texnologiya Təhlükəsizlik World İlon Mask İnternet Mükafatı İT xəbərləri

Bölmələr

  • Cəmiyyət (3. 468)
  • Dünya (1. 137)
  • Gündəm (3. 533)
  • İdman (262)
  • İqtisadiyyat (179)
  • Kateqoriyasızlar (255)
  • Kriminal (315)
  • Mədəniyyət (99)
  • Siyasət (452)
  • Texnologiya (74)

Xəbər Trendi

DİM-in dövlət qulluğuna qəbul üzrə daxili müsahibə elanı ləğv edilib 88f36288- V3a8ff7_1200 1
  • Cəmiyyət

DİM-in dövlət qulluğuna qəbul üzrə daxili müsahibə elanı ləğv edilib

18 Noyabr, 2026
Hesablama Palatası: İSF-nin debitor və kreditor borcları artıb 99f74779-d V3e646536_1200 2
  • Cəmiyyət

Hesablama Palatası: İSF-nin debitor və kreditor borcları artıb

18 Noyabr, 2026
Su və Meliorasiya üzrə Layihələndirmə və Elmi Tədqiqat İnstitutunun işçilərinin sayı müəyyənləşib 54420d05-42 Vb14b_1200 3
  • Cəmiyyət

Su və Meliorasiya üzrə Layihələndirmə və Elmi Tədqiqat İnstitutunun işçilərinin sayı müəyyənləşib

18 Noyabr, 2026
İran ordusu ABŞ-a məxsus MQ-9 PUA-sını vurduğunu bildirir 6afd8 bafd8b84ec47f 4
  • Dünya

İran ordusu ABŞ-a məxsus MQ-9 PUA-sını vurduğunu bildirir

18 Noyabr, 2026
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavinlərinin sayı artırılıb – FƏRMAN aEv55kGBNVdCuH vpUSmYO5i_1200 5
  • Cəmiyyət

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavinlərinin sayı artırılıb – FƏRMAN

18 Noyabr, 2026

BÖLMƏLƏR

Cəmiyyət (3468) Dünya (1137) Gündəm (3533) Kateqoriyasızlar (255) Kriminal (315) Mədəniyyət (99) Siyasət (452) Texnologiya (74) İdman (262) İqtisadiyyat (179)

Sayt üzrə statistika

  • 0
  • 86
  • 71
  • 17. 558

«Addim.az günün 24 saatı ərzində ölkədə və dünyada baş verən ən mühüm və aktual hadisələri operativ şəkildə işıqlandırır, cəmiyyəti maraqlandıran suallara cavab axtarır, dərin analitik təhlillər, foto və videohesabatlarla oxucularına informasiya dünyasında hər addımda bələdçilik edir.»

  • Health
  • Contact
  • Blog
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • VK
  • Youtube
  • Instagram
© Addim.az | MoreNews by AF themes.