Yaxın Şərqdə gərginlik pik həddə çatıb.
ABŞ-ın hərbi qüvvələrinin bölgəyə sürətlə cəmləşdirilməsi, Vaşinqtonun Tehrana verdiyi vaxt limiti və İran rəsmilərinin sərt bəyanatları mümkün hərbi toqquşma ehtimalını artırır.
İranın keçmiş şah ailəsinin varisi Rza Pəhləvi hakimiyyətə qarşı çıxış edərək əhalini mövcud rejimə qarşı mübarizəyə çağırıb. O, Ali lider Əli Xameneini son illərdə etirazların yatırılmasına görə məsuliyyət daşımaqda ittiham edib və müxtəlif dini icmaları “qanunsuz rejimə” qarşı birliyə səsləyib.
Bu arada ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana nüvə sazişi ilə bağlı razılıq üçün 10–15 gün vaxt verib. Məsələ martın 2-də Vyanada keçiriləcək MAQATE Şurasının iclasında da müzakirə oluna bilər. Ağ Ev “maksimum təzyiq” siyasətinin davam edəcəyini bəyan edib və Tehranın nüvə proqramı, ballistik raketləri və regiondakı silahlı qruplara dəstəyi ilə bağlı tələblər irəli sürüb.
Hərbi baxımdan isə ABŞ bölgədə qüvvələrini sürətlə artırır. Son günlər ərzində Yaxın Şərqə onlarla hərbi-nəqliyyat təyyarəsi, yanacaqdaşıyan KC-135 və KC-46 təyyarələri, həmçinin F-22, F-15 və F-16 qırıcıları göndərilib. ABŞ-ın “USS Abraham Lincoln” aviadaşıyıcısı artıq bölgədədir, “USS Gerald R. Ford” isə Aralıq dənizinə daxil olaraq Yaxın Şərq istiqamətində irəliləyir. Ekspertlər bu miqyaslı cəmləşmənin uzunmüddətli hərbi kampaniya üçün zəruri infrastruktur yaratdığını bildirirlər.
İran tərəfi isə mümkün hücuma “sarsıdıcı cavab” veriləcəyini bəyan edib. Parlamentin milli təhlükəsizlik komissiyasının üzvləri ABŞ bazalarının və hərbi gəmilərinin hədəf ola biləcəyini açıqlayıblar. Rəsmi Tehran müharibə istəmədiyini bildirsə də, BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə istinad edərək özünümüdafiə hüququndan istifadə edəcəyini vurğulayıb.
Beynəlxalq media ABŞ-ın məhdud zərbə variantını nəzərdən keçirdiyini yazır. CBS və digər mənbələrə görə, hərbi əməliyyat qərarı verilsə, bu, yaxın günlərdə başlaya bilər. Bununla belə, Ağ Ev hələ yekun qərarın qəbul edilmədiyini bildirir.
Regionda hərbi aktivliyin artması qlobal neft bazarlarında və dünya iqtisadiyyatında ciddi risklər yaradır. Diplomatik kanallar tam bağlanmasa da, tərəflərin ritorikası və qüvvələrin hərəkəti vəziyyətin hər an yeni mərhələyə keçə biləcəyini göstərir.
